Herken je dit?
- Je stelt hoge eisen aan jezelf en bent veel strenger voor jezelf dan voor anderen.
- Een fout of een gemiddeld resultaat blijft dagenlang aan je knagen.
- Je stelt dingen uit of werkt ze eindeloos bij, uit angst dat ze niet goed genoeg zijn.
- Je durft moeilijk hulp te vragen of iets los te laten.
- Je hebt het gevoel dat anderen je ooit zullen doorzien, ook al gaat het objectief goed.
- Rusten voelt als tijd verliezen, en je bent moe zonder dat je goed weet waarom.
Wat er gebeurt
Hoge normen hebben is op zich niet het probleem. Veel mensen willen goed werk leveren en zijn daar trots op. Het wordt zwaar wanneer je eigenwaarde van je prestaties afhangt, wanneer elke fout als een persoonlijk falen voelt en wanneer niets nog volstaat.
Perfectionisme komt vaak samen voor met piekeren, uitstelgedrag, spanning en vermoeidheid. Dat is geen toeval: wie altijd alert blijft op wat beter kan, geeft zichzelf zelden de kans om tot rust te komen.
Vaak is er een geschiedenis achter. Misschien kreeg je vroeger vooral aandacht voor wat je presteerde, of leerde je dat je geliefd of veilig was zolang je geen fouten maakte. Dat is geen verwijt aan wie dan ook. Het helpt wel om te begrijpen waarom die strenge stem zo vertrouwd klinkt.
Hoe ik ermee werk
We beginnen met kijken waar de lat precies ligt en wie die daar heeft gelegd. We onderzoeken wat je bereikt met je strenge innerlijke stem, wat ze je kost, en wat je vreest dat er zou gebeuren als je minder streng zou zijn.
Daarna oefenen we praktisch. We kijken naar het verschil tussen hoge normen en onhaalbare eisen, naar hoe je omgaat met fouten en met uitstellen, en hoe je 'goed genoeg' kan verdragen zonder dat het als falen voelt. We bespreken ook rusten en grenzen aangeven, en hoe je jezelf kan behandelen zoals je een goede collega of vriend zou behandelen.
Ik werk zonder oordeel en met respect voor wat je bereikt hebt. Het gaat er niet om dat je minder ambitieus wordt. Het gaat erom dat je prestaties niet meer het enige bewijs zijn van je waarde.
Een vaste reeks gesprekken rond perfectionisme en zelfkritiek: het traject Goed genoeg. Bekijk het traject
Wanneer er meer nodig is
Aanhoudende uitputting, een gevoel van totale leegte, weken van nauwelijks slapen of gedachten om jezelf iets aan te doen vragen om meer dan gesprekken met een psychologisch consulent. Ga dan naar je huisarts. Ik stel zelf geen diagnoses en behandel geen burn-out of depressie als medische aandoening. Merk ik dat je daar beter bij past, dan zeg ik dat eerlijk en zoeken we samen een doorverwijzing.
Bij acuut gevaar bel je 112. Heb je gedachten aan zelfdoding, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op 1813 of bij Tele-Onthaal op 106.
Wat mensen vaak willen weten.
Is perfectionisme niet gewoon een goede eigenschap?
Hoge kwaliteit nastreven is op zich geen probleem. Het wordt een probleem wanneer het je uitput, je plezier wegneemt of je beperkt in wat je durft. In een eerste gesprek bekijken we samen waar jij zit.
Ik functioneer toch goed, moet ik dan hulp zoeken?
Je hoeft niet vast te lopen om hulp te vragen. Veel mensen die van buiten goed functioneren, merken dat het hen van binnen veel energie kost. Dat is een geldige reden om te komen.
Word ik dan minder gedreven?
Dat is een veelgehoorde vrees. Het doel is niet minder streven, maar anders omgaan met jezelf. Veel mensen merken dat ze vrijer en consequenter kunnen werken wanneer ze niet constant bang zijn om te falen.
Een eerste stap hoeft niet groot te zijn.
Neem gerust contact op, ook als je nog niet precies weet wat je zoekt. Een korte vraag stellen kost niets. Wil je starten, dan plannen we een eerste gesprek. Daarna beslis jij of en hoe we verder gaan.